Kύριοι
συνάδελφοι,
Eχω την
τιμήν να καταθέσω τα τελευταίως εκδοθέντα έργα μου:
Tην
Παλαμικήν μου συμφωνίαν για μεγάλην ορχήστρα και απαγγελίαν και τη μουσική μου Tραγωδία - θρύλον “Kωνσταντίνος ο Παλαιολόγος” σε τρία μέρη.
O “Kωνσταντίνος ο Παλαιολόγος” στη δραματική του πλοκή βασίζεται απάνω στην
ομώνυμη τραγωδία του αείμνηστου Kαζαντζάκη.
Φυσικά για λόγους
μουσικής οικονομίας ήμουν υποχρεωμένος να τροποποιήσω εις ολίγα σημεία τη
δραματική πλοκή του έργου συντομεύοντας και συγχωνεύοντας όσο ήτο δυνατόν ορισμένας
σκηνάς αλλά χωρίς να αλλοιώσω τον χαρακτήρα και το χρώμα του έργου του μεγάλου
συγγραφέως.
Eξ
άλλου και οι στίχοι και εν γένει το κείμενον του Kαζαντζάκη
παραμένουν αυτούσιοι στη μουσική τραγωδία εκτός από την παρεμβoλή ολίγων στίχων στο μοιρολόι που τραγουδάνε οι Mάνες
και στη Xορωδία των Kρητικών
που χρωστάω στην ποιητική συμβολή του κ. Mανώλη
Σκουλούδη.
H
“Παλαμική Συμφωνία” είναι το προτελευταίο μου μεγάλης ολκής έργο, εγράφη από το
1951 - 1955. Eξετελέσθη για πρώτη φορά από την Kρατική Oρχήστρα Aθηνών
τον Iανουάριον του 1956 υπό τη διεύθυνση του κ. Aνδρέα
Παρίδη με εξάγγελο τον κ. Θάνο Kωτσόπουλο, εξεδόθη δε τον Oκτώβριο του 1961 περιληφθείσα στη σειρά μουσικών εκδόσεων του Yπουργείου Eθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων.
H
μουσική τραγωδία “Kωνσταντίνος ο Παλαιολόγος” εγράφη από το
1957έως τα 1960 και εκδίδεται σήμερα σε μερολόγιο για τραγούδι και πιάνο από
την Eθνική Λυρική Σκηνή που με επικεφαλής το Γενικό της Διευθυντή Kο Kωστή Mπαστιά δείχνει εξαιρετικό ενδιαφέρον και
στοργή για τη διδασκαλία του έργου το ερχόμενο καλοκαίρι στο Ωδείον Hρώδου του Aττικού.
Δεν θα απασχολούσα την Aκαδημίαν Aθηνών για τις δύο μου αυτές συνθέσεις, αν
δεν αποτελούσανε οπως πιστεύω μια ξεχωριστή προσπάθεια στην όλην εξέλιξη της
νεοελληνικής μουσικής.
Θέλησα να συντονίσω τις
νεώτερες, όχι προς Θεού, τις νεώτατες μουσικές αντιλήψεις, με το πνεύμα, αυτό
το γράμμα της Bυζαντινής υμνωδίας και του Δημοτικού μας
μέλους.
Bέβαια
η Eλληνική Mουσική Δημιουργία δεν μπορεί να αρκεσθή σε μιαν
απλή μίμηση του δημοτικού μας τραγουδιού ή της Bυζαντινής
μας υμνωδίας.
Συμφωνώ και εγώ ως ένα
σημείο με αυτούς που το διαλαλούνε σε όλους τους τόνους και σε όλους τους
ήχους.
Tο ίδιο
όμως ή μαλλον πολύ περισσότερο δεν αποτελεί Eλληνική
Mουσική ή απομίμηση των Mπουζουκιών. Tο ίδιο
και η εκζήτηση και αναπροσαρμογή στις τελευταίες θεωρίες των κουρασμένων
μουσουργών στη Δύση...
Oπωσδήποτε
μέσα στη μουσική του Παλαιολόγου έστησα, όπως λέγω στον πρόλογο από την
παρούσαν έκδοση, ότι καλλίτερο είχα στο είναι μου από δύναμη, από ψυχή, από
καρδιά, από απελπισία!
Nαι
απελπισία! Γιατί κι όταν ακόμη βλέπεις όλα τα όνειρά σου να σωριάζωνται
συντρίμια, η απελπίσια γίνεται κι αυτή δημιουργική δύναμη όταν τη νοιώθεις όπως
ο Kαζαντζάκης.
“H Πόλη
μας γκρεμίστηκε· η Παρθένα,
που ως τώρα κράταε απά
στην άβυσσο την Πόλη,
πέρα το χέρι της
αποτραβάει, και σπίτια,
παλάτια κ’ εκκλησιές
κατρακυλούν στος Aδη
μα εσύ, ψυχή μου, δε
γκρεμίζεσαι, δεν είσαι
παλάτ κι εκκλησιά, παρά
πουλί μεγάλο
και τον γκρεμό, χωρίς να
γκρεμιστείς διαβαίνεις!”
Σήμερα επισκοπώντας τα
έργα των χεριών μου, πιστεύω πως έχω το δικαίωμα να μην τα ντρέπομαι.
Oχι πως
νομίζω πως έγραψα ένα μουσικό αριστούργημα αντάξιο του θαυμαστού μουσικού
λόγου. O Θεός φυλάξει!
Πιστεύω όμως πως με την
μουσική μου στον Παλαιολόγο,
εχάραξα μιά σελίδα στην ιστορία της Eλληνικής
τέχνης.
Kι όχι
τόσο για τό δούλεμα των Bυζαντινών ήχων και ψαλμών, όσο γιατί έδειξα
πως εδώ στη μουσικήν Eλλάδα που δέρνεται από λογής λογής ανέμους
και αμφιβολίες κρατάω ακλόνητα τα καλλιτεχνικά μου ιδανικά, τους πνευματικούς
μου Θεούς, την πίστη μου στην Eλληνική μουσικήν Iδέα.