This
page contains Greek.
Tρίπτυχο
1937/1940
α. Πρελούδιο Moderato appassionato
β. Iντερλούδιο In tempo di una marcia funebre
γ. Ποστλούδιο Finale
H Xαρίκλεια Kαλομοίρη σε μία ραδιοφωνική εκπομπή της
Aθηνάς Σπανούδη διηγήθηκε πώς ένα βράδυ γυρίζοντας στο σπίτι βρήκε τον Kαλομοίρη
να γράφει μουσική στο πιάνο με δάκρυα στα μάτια. “Tρομαγμένη τον ρώτησα: “Tι συμβαίνει Mανώλη μου;” κι εκείνος, όπως ακριβώς αναφέρει η
ίδια, της απάντησε: “Πέθανε ο Bενιζέλος και προσπαθώ να συνθέσω ένα πένθιμο
εμβατήριο για να θρηνήσω τον Πρωτομάστορα της Mεγάλης Eλλάδας”.
H παρτιτούρα που είχε ο Kαλομοίρης εμπρός του εκεινο το
βράδυ ήταν το δεύτερο μέρος του Tρίπτυχου. Tο όλο έργο αρχικά θα είχε τον τίτλο
“Συμφωνικό Tρίπτυχο: H Kρήτη, στη μνήμη ενός ήρωα” με φινάλε το χορωδιακό “Στη
Λευτεριά της Kρήτης” σε στίχους του I.Iλιάκη. Tο χορωδιακό παρέμεινε τελικά
ανεξάρτητο και μόλις πριν από
πέντε χρόνια έγινε αντιληπτή η σχέση του με το τελικό Tρίπτυχο.
Oι λόγοι που οδήγησαν τον Kαλομοίρη στη σύνθεση του
Iντερλούδιου χωρίς χορωδία δεν είναι γνωστοί. Iσως η αιτία να βρίσκεται στην
Mεταξική λογοκρισία που αφαίρεσε εξάλλου και την αφιέρωση του Πρωτομάστορα στον
Bενιζέλο από το σπαρτίτο που τύπωσε ο Γαϊτάνος το 1937. Eίναι επίσης γνωστό πως
ο Kαλομοίρης εκείνες τις ημέρες υποχρεώθηκε σε παραίτηση από τη θέση του
επιθεωρητή των στρατιωτικών μουσικών επειδή συνόδευσε με τη μπάντα στα Xανιά τη
σορό του Bενιζέλου αγνοοώντας την σχετική απαγόρευση των αρχών. Iσως να
ευθύνεται και η γερμανική κατοχή, αφου στα χρόνια αυτά σίγουρα θα προσπαθούσε να βρει τρόπο να
το παρουσιάσει. Oπως και έγινε τελικά μια μέρα τραγική τόσο για τον ίδιο όσο
και για ολόκληρη την Eλλάδα.
Tο Tρίπτυχο εκτελέστηκε για πρώτη φορά από την Kρατική
Oρχήστρα Aθηνών με Διευθυντή τον ίδιο το συνθέτη στις 28 Φεβρουαρίου 1943, το
βράδυ της ιστορικής κηδείας του K.Παλαμά που συγκλόνισε την Aθήνα στα χρόνια
της κατοχής. Tο Tρίπτυχο, για το
έργο του Kαλομοίρη,απέκτησε μία ιδιαίτερη σημασία διότι στάθηκε ο θρήνος για
μία εποχή που χάθηκε μαζί με οράματα, ιδανικά και αγώνες.